Afad Qurbanovun 90 illik yubileyi ilə bağlı tədbir keçirildi

Afad Qurbanovun 90 illik yubileyi ilə bağlı tədbir keçirildi
Oxunma sayı: 1340

Bu gün Nəsimi adına Dilçilik Institutu və Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat Institutunun birgə təşkilatçılığı ilə Azərbaycanın görkəmli dilçi alimi, türkoloq və ictimai xadim, müasir Azərbaycan Əlifbasının müəllifi və Onomastika Elmi Məktəbinin banisi, Əməkdar elm xadimi, Dövlət mükafatı laureatı, beynəlxalq və milli akademiyaların akademiki Afad Qurbanovun anadan olmasının 90 illik yubileyi ilə əlaqədar olaraq tədbir keçirilib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, tədbir zamanı Dilçilik İnstitutunun Tətbiqi dilçilik şöbəsinin baş elmi işçisi filologiya elmləri doktoru, dosent Nəriman Seyidəliyevin Azərbaycanın tanınmış alimi, elm təşkilatçısı Afad Qurbanova həsr etdiyi “Afad Qurbanov və ümumi dilçilik” monoqrafiyasının təqdimatı olub.

Tədbirdə AMEA-nın Dilçilik İnstitutu, Ədəbiyyat İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Bakı Slavyan Universiteti, Bakı Dövlət Universiteti, Azərbaycan Dillər Universiteti və digər elm və təhsil müəssisələrinin alimləri iştirak ediblər.

Təqdimatı giriş sözü ilə AMEA-nın vitse-prezidenti, Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru akademik İsa Həbibəbyli açıq elan edərək görkəmli dilçi-alim Afad Qurbanovun həyat və yaradıcılığından, onun zəngin elmi və pedaqoji fəaliyyətindən danışıb, dilçiliyin inkişafında mühüm xidmətləri olduğunu qeyd edib. 

O bildirib ki, adı Azərbaycan dilçiliyinin korifeyləri ilə bir sırada çəkilən, sovet və ölkəmizin müstəqillik dövründə türk və Avropa dilçiləri tərəfindən orijinal elmi konsepsiyalar müəllifi kimi rəğbətlə qəbul edilən, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının üzvü, SSRİ Elmlər Akademiyasının Sovet Türkoloqları Komitəsinin sədr müavini, milli və beynəlxalq akademiyaların akademiki, Azərbaycan dilçiliyində ononalogiya və ümumi dilçilik sahələrində elmi məktəbin banisi olan Afad Qurbanov AMEA-nın üzvü kimi elmi yaradıcılıq fəaliyyətini EA ilə daim sıx əlaqəli aparmaqla dilçilik elminin inkişaf etdirilməsində öz səylərini əsirgəməyib.

Təqdimat mərasimində Dilçilik İnstitutunun direktoru akademik Mövsüm Nağısoylu çıxış edərək qeyd edib ki, akademik Afad Qurbanovun AMEA-nın inkişaf tarixində saysız xidmətləri olub. 40 ilə yaxın müddət ərzində Afad Qurbanov bu elm müəssisəsi üçün tarixi işlər görüb və bir çox komissiya və müdafiə şuralarının üzvü ya sədri olub.
Eyni zamanda, A.Qurbanov 1984-1989-cu illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Sovet Türkoloqları Komitəsinin üzvü, Türk onomastikası bölməsi bürosunun üzvü, Tədris-metodiki bölməsinin rəhbəri, sonradan həmin Komitənin sədr müavini vəzifələrində çalışmış və elmi təşkilatçılığını bütün sovet məkanında da göstərib.

Kitabın təqdimatını edən Azərbaycan Atatürk Mərkəzinin direktoru akademik Nizami Cəfərov çıxış edərək qeyd edib ki, akademik A.Qurbanovun elmi fəaliyyəti çox geniş diapazona sahib alimlərimizdəndir. O vurğulayıb ki, 70-ci illərdə dilçiliyin bu sahəsi öz layiq olduğu səviyyə qalxmamış və kitablar çox qəliz dildə yazılaraq ümumi dilçilik sahələrini tam əhatə edib. Lakin Afad Qurbanov bu sahədə müxtəlif kitab və dərsliklər yazıb. Məsələn (“Ümumi dilçilik məsələləri” dərs vəsaiti (1972), “Dilçiliyin sistemi”, “Dilçiliyin tarixi” əsərləri (1976), “Ümumi dilçilik” dərsliyi (1977) və onun 1977-ci ildə çap olunmuş şah əsəri “Ümumi dilçilik” adlı dərsliyi Azərbaycanın pedaqoji təhsil müəssisələri üçün milli zəmində yazılmış ilk dərslik kimi çox böyük əhəmiyyətə malikdir.

“Ümumi dilçilik” əsərində dünya dilçiliyinə və türk dillərinin mövqeyinə dair yeni elmi konsepsiyalar irəli sürüldüyündən bu kitab türk, rus və ingilis dillərinə tərcümə olunaraq üç cilddə çap edilmiş və xarici dilçi alimlərin, o cümlədən geniş oxucu kütləsinin böyük marağına səbəb olub.

Monoqrafiyaya nəzər salsaq görərik ki, Azərbaycanda ümumi dilçilik sahəsinin inkişafı və onun layiqi səviyyə qalxması Afad Qurbanovla bağlıdır, çünki Afad Qurbanov ümumi dilçilik sahəsində əldə etdiyi elmi nailiyyətləri, əsasını qoyduğu ümumi dilçilik elmi məktəbi ilə Azərbaycan dilçiliyi ilə yanaşı, dünya dilçiliyinin və türkoloji dilçiliyin inkişafına öz tarixi töhfəsini vermişdir. Onun yazdığı “Ümumi dilçilik” əsəri bu gündə ali təhsil müəssisələrində yeganə dərs vəsaiti olaraq istifadə olunur.

Bununla yanaşı, AMEA-nın Dilçilik İnstitutunun Monitorinq şöbəsinin müdiri filologiya elmləri doktoru Sevinc Əliyeva söz alaraq, akademik Afad Qurbanovun Azərbaycan dilçilik elminin inkişafında öz xüsusi dəsti-xətti, elmi konsepsiya malik olan əsl dilçilik alim olduğunu qeyd edib.

Daha sonra kitabın müəllifi Dilçilik İnstitutunun Tətbiqi dilçilik şöbəsinin baş elmi işçisi filologiya elmləri doktoru, dosent Nəriman Seyidəliyev, Slavyan Universitetinin Tərcümə fakültəsinin dekanı professor Fidan Afad qızı Qurbanova və başqa alimlər çıxış ediblər.

 


Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi