Şimal-Qərb (Northwestern) Universitetinin mühəndisləri real beyin hüceyrələri ilə birbaşa qarşılıqlı əlaqədə ola bilən və canlı siqnallar göndərə bilən süni sinir hüceyrələri inkişaf etdiriblər. Bu çevik və ucuz cihazlar bioloji neyron şəbəkələri ilə uyğun elektrik siqnalları yarada bilir.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, “Nature Nanotechnology” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, laboratoriya şəraitində siçan beyin toxuması üzərində aparılan testlər süni sinir hüceyrələrinin real neyronları uğurla stimullaşdırdığını göstərib.

Bu kəşf görmə, eşitmə və hərəkəti bərpa etməyə yönəlmiş neyroprotez cihazları və beyin-maşın interfeyslərinin inkişafında mühüm addım hesab olunur.

Ənənəvi kompüter prosessorları milyardlarla tranzistoru sərt silikon üzərində yerləşdirərək işləyir. İnsan beyni isə daim dəyişən və yeni əlaqələr yaradan yumşaq, üçölçülü şəbəkələrdən ibarətdir. Tədqiqatçılar bioloji neyronların enerji səmərəliliyini təqlid edərək, daha az enerji ilə mürəkkəb əməliyyatlar həyata keçirə bilən süni sistemlər yaratmağı hədəfləyirlər.

Süni neyronların hazırlanmasında molibden disulfid, yarımkeçirici və keçirici qrafen ehtiva edən xüsusi elektron mürəkkəblərdən istifadə olunub. Aerozol reaktiv üsulu ilə çevik polimer səthlərə çap edilən bu materiallar neyronların “atəş açma” davranışını təqlid edən mürəkkəb siqnal nümunələri yarada bilir.

Əvvəlki süni neyron modelləri real toxumalarla əlaqə qura bilməyib, çünki ya çox yavaş, ya da çox sürətli siqnallar istehsal edirdilər. Şimal-Qərb komandası isə polimerin qismən parçalanma xüsusiyyətindən istifadə edərək, real neyronların “partlayışlar” və “davamlı atəş” kimi mürəkkəb reaksiyalarını təqlid etməyə nail olub. Təcrübələr göstərir ki, süni siqnallar canlı beyin dövrələrini təbii siqnallar kimi stimullaşdıra bilir.

Bu texnologiya süni intellekt aparatlarının enerji və su istehlakını azaldacaq yeni nəsil cihazların əsasını qoymaqla yanaşı, iflic və hiss itkisi kimi halların müalicəsi üçün daha təbii inteqrasiya oluna bilən implantların inkişafına da imkan verəcək.